Alles over kattenvoeding: droogvoer vs natvoer

Veel katten overleven prima op droge brokken. Maar is overleven wel hetzelfde als leven? Elke kat, voordat hij of zij gezondheidsklachten kreeg, leek immers een gezonde kat.

In onderstaande artikel geef ik wat achtergrondinformatie over de kat & zijn eetgewoontes en zal ik daarna mijn argumenten voorleggen waarom het écht de moeite waard is om je kat voortaan natvoer voor te zetten.

Vleeseters

Katten zijn gespecialiseerde vleeseters, pure vleeseters. De kat heeft een kort spijsveteringsstelsel (kleine maag en korte darmen) dat volledig is ingesteld op het verteren van dierlijke eiwitten en vetten. Zijn hele fysiologie is erop gericht om kleine prooidieren, zoals vogels en muizen, met huid en haar (inclusief organen en botten!) op te peuzelen. Ondanks dat katten al duizenden jaren samenleven met mensen, is de fysiologie van de kat ongewijzigd gebleven.

In tegenstelling tot mensen, en tot op zekere hoogte ook honden, eten katten dus geen groenten, geen fruit, geen noten en ook geen granen en graanproducten. Het spijsverteringsstelsel van de kat weet zich simpelweg nauwelijks raad met de moeilijk te verteren plantaardige eiwitten en vetten. Wat ze ervan binnenkrijgen via wat er reeds half-verteerd in de maag van hun prooidieren meekomt is voldoende.

Water

Ook water is voor katten een belangrijke voedingsstof. Toch zul je je kat slechts kleine hoeveelheden water zien drinken. Van oorsprong kwam de katachtige voor in droge woestijngebieden, waardoor het relatief ongevoelig reageert op prikkels voor ‘dorst’ en ‘uitdroging’. Een kat beschikt dus niet over een dorstmechanisme zoals wij mensen dat kennen. Omdat hun prooidieren echter gemiddeld voor zo’n 70 – 75% bestaan uit water, krijgt een kat in principe via zijn dieet alles binnen wat het nodig heeft en hoeft het niet extra te drinken.

Een kat beschikt dus niet over een dorstmechanisme zoals wij mensen dat kennen.

Als het voedsel onvoldoende vocht bevat, zal de kat dit helaas niet vanzelf compenseren door meer te drinken. In plaats daarvan ligt uitdroging op de loer, met alle gevolgen van dien. Bij een kat die te weinig drinkt zal de urine geconcentreerder worden: een overschot aan mineralen leidt tot het neerslaan van zouten, ook wel blaasgruis genoemd. Blaasgruis is een veel voorkomende gezondsheidsklacht, in het bijzonder bij katers, die tot een zeer pijnlijke dood kan leiden.

Kattenvoeding

Je zet je katten ongetwijfeld iets anders voor dan levende muizen, vogels en andere kleine prooidieren. Het is dus zaak om de kat, naast een altijd beschikbaar drinkbakje met schoon & regelmatig ververst drinkwater, voer te geven dat het dichtst in de buurt komt van hetgeen het in de vrije natuur zou eten. Dat is nog niet zo eenvoudig!

Een blik op het schap in de supermarkt met kattenvoeding en de oververtegenwoordiging van droogvoer zou je zomaar de indruk kunnen geven dat droogvoer uitermate geschikt is voor jouw viervoeter. Allerlei heerlijke smaken zijn beschikbaar, vaak met extra toegevoegde groenten & granen. Naast geur-, kleur- en smaakstoffen, een hele reeks E-nummers en diverse moeilijk uit te spreken ingrediënten.

Er is ook een kleine selectie natvoer, waarvan ongeveer de helft geadverteerd wordt als delicatesse, als extraatje. De andere helft is het zogenaamde enkel- of compleetvoer en zou in principe in plaats van het droogvoer gegeven kunnen worden. Wat opvalt is dat er ook hier wordt uitgepakt met allerlei geweldige plantaardige toevoegingen.

De meeste kattenliefhebbers zetten hun katten dus logischerwijs droogvoer voor, met hooguit als extraatje af een toe een blikje natvoer. Droogvoer is ook nog eens goedkoop en gemakkelijk, het kan immers de hele dag staan zonder uit de drogen. Ideaal! Of toch niet?

Droogvoer

Vochtgehalte

Alle droog voer, en dus ook het speciale dieet voer dat door de dierenarts kan worden aangeraden voor een breed scala aan aandoeningen, bevat slechts 5 à 10% water: een verschil t.o.v. natuurlijk voedsel van zo’n 65%. Ter vergelijking: een blik nat voer, zelfs het allergoedkoopste blikje, bestaat voor zo’n 80% uit water. Het tekort aan vocht in droogvoer dient te kat zelf te compenseren door extra water te drinken.

Het droogvoer stimuleert het extra drinken doordat de fabrikant er extra zout aan toegevoegd heeft. Desondanks is het geen gemakkelijke opgaaf voor een dier dat niet beschikt over een natuurlijk dorstmechanisme. Veel katten krijgen hierdoor per saldo onvoldoende water binnen.

Voedingswaarde

Alhoewel blikvoer strikt gezien ook niet ‘vers’ vlees bevat, ondergaat droogvoer een veel intensievere verwerking. Het wordt voor lange tijd op zeer hoge temperaturen gekookt, zodat naast vrijwel al het vocht ook veel van de voedingswaarde verloren is gegaan.

Droogvoer bevat bovendien veelal niet dierlijke, maar plantaardige eiwitten uit graan, tarwe, soja, mais, rijst, etc. De voornaamste reden hiervoor is economisch: plantaardige eiwitten zijn veel goedkoper (en langer houdbaar) dan dierlijke eiwitten. Ze zijn ook niet gelijk aan elkaar. Zo is taurine één van de belangrijkste voedingsstoffen die katten nodig hebben. Een tekort aan taurine kan hartproblemen, het falen van de nieren en blindheid veroorzaken. Taurine is echter alleen te vinden in vlees, het ontbreekt in planten.

Een tekort aan taurine kan hartproblemen, het falen van de nieren en blindheid veroorzaken.

Om de nadelen van de verwerkingsmethode en het gebruik van de goedkopere plantaardige eiwitten te compenseren voegen de fabrikanten allerlei voedingsstoffen toe om de verloren gegane voedingsstoffen of niet aanwezige voedingsstoffen te compenseren. Veelal zullen dat synthetische (gemaakt in een laboratorium) stoffen zijn, zoals het geval is bij o.a. taurine. Dit verklaart de lange waslijst aan moeilijk uit te spreken ingrediënten in droogvoer.

Uiteraard zullen de fabrikanten claimen dat zij precies weten welke voedingsstoffen de kat nodig heeft en in welke hoeveelheden. Maar is dat ook zo? Zo werd taurine pas aan droogvoer toegevoegd in de jaren 80. Relatief veel katten leden toen aan eerder genoemde ernstige gezondheidskwalen en pas na veel onderzoek bleek de gemeenschappelijke oorzaak te moeten worden gezocht in een tekort aan taurine.

Is het volstrekt uitgesloten dat het huidige droogvoer momenteel op vergelijkbare wijze bepaalde voedingsstoffen over het hoofd ziet, voedingsstoffen die van nature voorkomen in vlees?

Koolhydraten

Voor mensen zijn koolhydraten een belangrijke bron van energie voor het lichaam, we hebben het nodig om gezond te blijven. Koolhydraten zitten met name in graanproducten zoals brood, rijst en pasta, maar ook in aardappelen en peulvruchten. Katten daarentegen zijn niet gebouwd op het verwerken van koolhydraten. Ze hebben geen natuurlijke behoefte aan koolhydraten. De natuurlijke voeding van de kat bevat dan ook nauwelijks koolhydraten, slechts 1 à 2%.

Vrijwel alle soorten droogvoer hebben juist een zeer hoog koolhydratengehalte, gemiddeld wel 40 – 50%! In sommige goedkopere merken zit zelfs een nog hoger percentage koolhydraten. Bijna de helft van dergelijke voedingen is niet essentieel en is feitelijk niet meer dan simpele suikers. Dit wordt veelal niet opgemerkt omdat fabrikanten van dierenvoer niet verplicht zijn om de voedingswaardepercentages op de verpakking te vermelden.

De absurd grote hoeveelheid koolhydraten die katten binnenkrijgen dankzij het droogvoer leidt tot een grote fluctuatie van de bloedsuikerspiegel. Ze zijn een belangrijke oorzaak van obesitas, diabetes en allerlei andere gezondheidsproblemen.

Natvoer bevat gemiddeld minder dan 10% koolhydraten. Dit percentage is lager bij kwalitatief beter blikvoer met een zeer korte ingrediëntenlijst, als hoofdbestandsdeel vlees en geen kunstmatige toevoegingen. Vreemd genoeg gaat deze vlieger niet op voor het duurdere Hill’s Science Diet blikvoer: deze bevat juist erg veel koolhydraten…

Smaak

Tot slot nog een minder wetenschappelijk argument dat pleit voor natvoer in plaats van droogvoer. Als ik een zak met brokken opentrek en een blik natvoer… ik kan me toch niet aan de indruk onttrekken dat het blikvoer, zelfs de allergoedkoopste soort, heel wat meer lijkt op en ruikt naar vlees dan die droge brokjes?!

De kat kan wellicht geen weerstand bieden aan de vele geur-, kleur- en smaakstoffen die in het droogvoer zijn gestopt om het onweerstaanbaar te maken, en wellicht zelfs te prefereren boven het natuurlijkere blikvoer. Maar jij wel, toch?

Trefwoorden: droogvoer, natvoer

Gerelateerde artikelen

Volgende

Reacties

    • Renée Muller-Schuthof
    • 22 september 2017
    Beantwoorden

    Hoi Willem, geweldig deze site. Zet mij aan het denken, en in dit natvoer/droogvoerverhaal kan ik je redenering heel goed volgen en ga ik er een eind in mee: ik zal mijn 2 kattemannen vaker een blikje voorschotelen. Maar wat ik niet begrijp is waarom de dierenarts hier niet mee komt. Die van ons verkoopt Royal Canin voor elke gelegenheid zal ik maar zeggen, zowel nat als droog, dus daar zit t m niet in. En tot nu toe hoor ik niet anders dan dat t 1 niet onderdoet voor t ander. Zelf geef ik vnl. Prins Adult droge brokjes, omdat ze daar in t asiel aan gewend geraakt waren. Wordt eens in de pakweg 3 maanden aangeleverd, in een 10 kgpak, door een aardige jongedame van een dierenwinkel waar niet in dieren gehandeld wordt! Gaat nog geen muis over de toonbank, een zeer belangrijk punt voor mij. Vriendelijke groet,
    mede namens Ludwig en Siep aan vooral ook Toni en Vito,
    Renée Muller-Schuthof

    • Caroline Van cronenburg
    • 26 september 2017
    Beantwoorden

    Met 2 weken komen mijn nieuwe (Grieks) katjes. Ik lees nu ook eens na wat beste voor ze zou zijn daar mijn andere kat getorven is op 15 jarige leeftijd aan megacolon. Dus zou nu natuurlijk liever natvoer geven. Maar hoe zit het met hun gebit. Bij natvoer moeten ze bijna niet kauwen. Bederven hun tanden dan niet vlugger?
    Aan honden kan je nog zo’n been geven, maar…

    1. Beantwoorden

      Wat leuk Caroline, hoeveel katjes krijg je?

      Je stelt een hele goede vraag. Ik vind dat ik niet gekwalificeerd ben om daar een eenduidig antwoord op te geven, dus ik beperk me tot een reactie op je stelling dat er bij natvoer bijna niet gekauwd wordt (en bij droogvoer wel). Dat klopt m.i. namelijk niet.

      Wellicht is je wel eens opgevallen als je vorige kat overgaf… het merendeel van de kattenbrokken komen er weer ongeschonden uit, wat impliceert dat de kat dus nauwelijks op z’n brokjes kauwt. Hooguit kunnen die speciale brokken voor gebitsonderhoud nog een effect hebben (wellicht een tip dus), maar dat is dan dus vooral door de grootte die het onmogelijk maakt (hopelijk!) om ze in één keer door te slikken.

      Droogvoer is dus niet de oplossing om gebitsproblemen te voorkomen, dat is niet de juiste reden om natvoer te laten staan. Maar is natvoer net zo slecht of nog slechter?

      Gebitsproblemen worden bij katten met name veroorzaakt door tandplak, wat weer leidt tot aantasting van het tandvlees, etc. In de natuur houden carnivoren hun gebit schoon door het knippen van de vacht & afscheuren van grotere stukken vlees van het prooidier en het knagen op botten. Idealiter zou je de katten dus (af en toe) barf voor kunnen zetten? Jonge katjes kun je hier wellicht nog vanaf het begin aan laten wennen en veel dichter bij natuurlijke voeding kun je denk ik niet komen.

      Het lastige is dat er over kattenvoeding minder bekend is dan je zou verwachten. In de opleiding tot dierenarts komt het onderwerp nauwelijks ter sprake bijvoorbeeld, en komt de ‘kennis’ vooral van gratis nascholingscursussen gegeven door fabrikanten van kattenvoer. Niets ten nadele van de goede bedoelingen van de dierenarts overigens. Maar het zal je vast zijn opgevallen dat de huisarts het gehele assortiment van Royal Canin verkoopt, bijvoorbeeld. Dus hoe kun je als kattenbaasje/leek nu tot definitieve antwoorden komen? Ik moet je het antwoord schuldig blijven.

      Mijn katten staan deels op dieetvoer en deels op natvoer (Porta 21, stukken kip), omdat ik ze niet meer van hun slechte gewoontes af kan helpen. Wat voor droge brokken ik ze ook voorzet, met name Toni slikt ze zonder te kauwen door. Ons natvoer daarentegen, alhoewel het bij lange na niet barf is, vergt van ze dat ze het eerst in kleinere stukken moeten scheuren omdat het te grote en te taaie stukken zijn om in één keer door te slikken. Soms best wel een worsteling voor ze, ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat dit beter is voor hun gebit.

      Geen antwoord op je vraag waarschijnlijk, maar hopelijk helpt het je toch op weg?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

0 shares