Clickertraining: gewenst gedrag trainen of je kat leren op commando trucjes te doen

Zit! Nou niet bepaald een commando wat je direct associeert met katten. Katten zijn immers volstrekt eigenwijs, die kun je niets leren. Sterker nog, ze willen zelfs niets leren. Toch? Want waarom zou je immers gebruik maken van een krabpaal, als er zo’n verleidelijk nieuwe bank en bijbehorende fauteuil speciaal voor jou is gekocht, en het ongelooflijk fijn is om daar lekker je nagels in te zetten?

Afijn, enige frustratie bij uw auteur terzijde, niets blijkt minder waar: ook katten kun je prima trainen om gewenst gedrag te (blijven) vertonen. Om bijvoorbeeld de krabpaal te gebruiken in plaats van de bank. Of ze zonder al te veel drama in hun reismandje te krijgen.

En ja, je kunt ze zelfs leren om op commando bepaalde trucjes te doen. Het geheim? Heel veel geduld. En een clicker.

3 sterren
Clix - Multi-Clicker - 1 stuk

In vergelijking met de normale clickers kan bij dit product de volume en toonhoogte verstelt worden. Het principe is heel makkelijk: u traint uw hond op het akoestische click-signaal. Zoek zelf voor uw hond een passend volume uit. Deze signaaltoonmethode heeft in vergelijking met andere methodes... Bestellen »

€ 3,99

Positieve associatie

Hoe frustrerend het vaak ook is als kattenbaasje, het (verbaal!) afstraffen van ongewenst gedrag heeft weinig zin. Mijn bank is daarbij bijvoorbeeld de stille getuige (en lijdend voorwerp). Elke keer is mijn kat weer verbaasd en verontwaardigd, want waarom maakt het baasje zich nou zo druk?

Wat pure eigenwijs lijkt, is in feite het onvermogen van de kat om de link te leggen tussen zijn gedrag en de straf die erna komt. Timing lijkt daarbij belangrijk te zijn: zit er meer dan 2 seconden tussen gedrag en reactie, dan wordt er geen link meer gelegd tussen beide. In zijn ogen krijgt hij dan simpelweg aandacht: positief of negatief, beide zijn goed. In feite ‘beloon’ ik de kat dus met aandacht, wat volledig los staat van het voor ons ongewenste gedrag. En aandacht is fijn! Waardoor het ongewenste gedrag zeker niet afneemt…

De truc is dus om geen negatieve aandacht te geven, maar enkel positieve aandacht. Goed gedrag belonen dus, in plaats van ongewenst gedrag bestraffen. Door gewenst gedrag consequent en tijdig te belonen ontstaat er bij de kat een positieve associatie tussen het gedrag en die smakelijke beloning… en zal hij het vaker doen. Op het ongewenste gedrag staat geen beloning, dus dat zal hij minder vaak doen.

Uiteindelijk zou je dit kunnen uitbreiden naar commando’s, zodat je kat op commando een aangeleerd trucje doet in ruil voor een beloning.

Vroeg geleerd…

Je kunt het beste zo vroeg mogelijk beginnen met het trainen van je kat, als de kat nog een kitten is. Omdat een kitten nog niet zo snel bang is voor nieuwe dingen, gaat het trainen van kittens een stuk gemakkelijker dan bij een oudere kat. Maar niet getreurd als je, zoals ons, je kat niet als kitten hebt gekregen. Ook oudere katten kunnen nieuwe dingen blijven leren en kunnen dus nog gewoon getraind worden.

Eigenlijk houdt het pas op als je kat aan het dementeren is. Overigens is er mogelijk een relatie tussen verminderde hersenactiviteit en het optreden van dementie: wellicht kan het stimuleren van de grijze massa van je dier, door trucjes te oefenen, het ontstaan van dementie zelfs vertragen?

De beloning

Voordat je kunt beginnen met trainen is het belangrijk dat je uitvogelt welke beloning geschikt is. Wat vindt je huistijger zo lekker dat hij er alles voor zou willen doen? Dit kunnen de brokjes zijn die je kat gewend is, een kattensnoepje of een likje smeerworst. Misschien een stukje gedroogd vlees? Het is natuurlijk niet de bedoeling dat je kat van de trainingssessies gaat aankomen. Pas dus zijn dagelijkse hoeveelheid eten aan op de beloningen die je geeft.

Als een smakelijk hapje de interesse niet kan wekken (wie kent er zulke katten?!), dan kan misschien een speciaal speeltje of simpelweg een uitgebreide aai over de bol uitkomst bieden.

De clicker

Naast de beloning is timing dus belangrijk, net als consequent zijn. Een doeltreffend hulpmiddel om je kat te trainen is de clicker. Vooral populair onder hondeneigenaren, maar het kan ook gebruikt worden voor onze katten. Zoals de naam al zegt, kun je met de clicker precies op het juiste moment een klik geven, waarop het ding een geluid produceert. Je kunt natuurlijk ook je eigen stem gebruiken door ‘goed zo’ te zeggen. De clicker heeft echter als belangrijk voordeel ten opzichte van je stem dat het geluid altijd hetzelfde is. Of je nu boos, blij of gefrusteerd op de clicker drukt. In je stem zal altijd emotie doorklinken, terwijl de clicker altijd een neutrale, consistente toon produceert.

Overtuigd van het nut van een clicker? Dan kunnen we nu écht beginnen!

Beginnen met trainen

In de basis is het heel eenvoudig: wanneer je de gewenste actie of het gewenste gedrag ziet, klik je en geef je de kat zijn beloning. Blijf dit consequent doen. Door dit vaak te herhalen, gaat de kat het geluid van de clicker koppelen aan de beloning.

Je stoere huistijger zal eerst een paar dagen moeten wennen aan het geluid dat uit je clicker komt. Hij moet ook nog doorkrijgen dat het geluid een beloning betekent. Reageert je kat angstig of anderzijds negatief op het geluidje en neemt dit na gewenning niet af, dan kun je nog experimenteren met een clicker die minder of een ander geluid maakt. Sommige clickers zijn helemaal naar wens in te stellen.

Katten zouden natuurlijk geen katten zijn als ze de dingen niet nèt iets anders deden dan je zou verwachten! Sommige katten raken tijdens de training gefixeerd niet op de sessie of de beloning, maar op de clicker zelf. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Het is daarom verstandig om de clicker enigszins te verbergen tijdens je trainingssessies.

Trucjes op commando aanleren

Wil je verder gaan en de kat proberen te leren op commando een bepaald trucje uit te voeren? Begin sowieso met iets simpels, zoals je kat laten zitten op commando. Als dat lukt kun je je geleidelijk wagen aan spannendere trucjes.

De kat heeft een beperkt concentratievermogen. Kies daarom in het begin een rustige, prikkelarme omgeving uit. Een plek waar je kat zich veilig en zelfverzekerd voelt en waar hij tijdens de training niet steeds wordt afgeleid door bijvoorbeeld andere katten of huisgenoten. Belangrijk is ook om de trainingssessies heel kort te houden. Je kat is vaak na een paar minuten al zijn concentratie kwijt, dus vijf minuten is meer dan voldoende. Hoe meer trainingssessies je op een dag doet, hoe sneller progressie wordt geboekt. Het is effectiever om dagelijks vijf trainingssessies van drie minuten te houden, dan eentje van vijftien minuten.

Omdat katten gewoontedieren zijn is het verstandig om te werken volgens een vast trainingsschema. Je kunt daarbij handig gebruik maken van etenstijd: plan een sessie voor etenstijd en je kat zal gemotiveerder zijn om te werken voor zijn beloning, zoals hij ook in de natuur zou doen. Bovenal: wees geduldig tijdens het trainen. Niet alle sessies zullen even goed verlopen, ook katten hebben wel eens hun dag niet. Forceer niets. Als je kat wegloopt, weet je genoeg.

Wees geduldig tijdens het trainen. Niet alle sessies zullen even goed verlopen, ook katten hebben wel eens hun dag niet. Forceer niets. Als je kat wegloopt, weet je genoeg.

Heeft je kat eenmaal door hoe het werkt, voeg dan het gewenste verbale commando toe aan de training. Blijf ook dit oefenen. Heeft je kat na een paar weken echt de smaak te pakken? Of is het te gemakkelijk voor hem geworden? Kijk of je het wat spannender kunt maken. Lukt het ook om het trucje gedaan te krijgen zonder beloning? Of zonder clicker? Experimenteer.

Moeilijkere trucjes

Je kat vindt het harstikke leuk om samen met jou trucjes te leren. Maar leren zitten op commando is één ding, wat doe je als je wat moeilijkere trucjes wilt leren? Zoals het geven van een high five?

De truc (woordgrapje!) is om het in kleinere stapjes op te delen. Eerst klik je al voor het optillen van het pootje. Als dit een aantal keren goed gaat, maak je het wat moeilijker. Alleen het pootje optillen is niet meer genoeg, hij moet ook al een beetje jouw richting op gaan met de poot. Zo breid je dit steeds verder uit. Pas als de beweging helemaal aangeleerd is geef je er een verbaal commando aan en blijf je ook dat oefenen.

Nogmaals, heb geduld: katten doen de dingen graag op hun eigen tempo. Of soms gewoon helemaal niet. Geef niet te snel op, want katten kunnen ongelooflijk slim zijn, maar verlies vooral niet uit het oog dat het belangrijk is om lol te hebben samen. Misschien vind je kat het echt helemaal niks, dan is het gewoon zo. Kattentraining is niet voor elke kat weggelegd.

Heb jij al eens met de clicker geëxperimenteerd? Wat werkte er wel en wat juist helemaal niet? Deel je ervaringen in een reactie!

 

Trefwoorden: clicker, training

Kitten met speelgoedmuis: Mariamichelle / Pixabay

Gerelateerde artikelen

Vorige Volgende

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

0 shares